Nieuws

Hebben erfgenamen toegang tot de digitale accounts van een overledene?

Leestijd: 3 minuten

Op 1 december 2021 oordeelde de rechtbank Amsterdam in een zaak tussen Microsoft en de erfgenamen van een overleden gebruiker van Microsoft. Een Amsterdamse man kwam op 17 juli 2021 om het leven in Doha, de hoofdstad van Qatar. Het overlijden van de Amsterdammer kwam zeer onverwachts voor zijn erfgenamen. Zijn erfgenamen wilden daarom toegang krijgen tot het Hotmail account van de man, in de hoop zo meer over de omstandigheden van de dood van de man te weten te komen. Daarnaast wilden ze de nalatenschap afwikkelen, waarvoor ze informatie over onder andere abonnementen uit de mails hoopten te kunnen halen. Ten slotte vonden de erfgenamen het mailaccount nodig om zo de namen en (mail)adressen van de vrienden en kennissen van de man te achterhalen, zodat ook deze mensen over de dood van de man geïnformeerd konden worden.

Echter, de erfgenamen van de man beschikten niet over het wachtwoord van het Hotmail account en wendden zich daarom tot Microsoft. Microsoft stelt dat zij zonder een rechterlijk bevel geen toegang wil verschaffen, omdat in het Nederlandse recht deze situatie niet duidelijk geregeld is. Daarnaast stelt Microsoft rekening te moeten houden met de belangen van derden op grond van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (de AVG). De AVG vormt echter geen beperking op de mogelijkheid om het account te erven, doordat in Nederland de AVG niet van toepassing is verklaard op overledenen.

Daartegenover stellen de erfgenamen dat de zogenaamde saisine-regel van artikel 4:182 Burgerlijk Wetboek van toepassing is. Artikel 4:182 Burgerlijk Wetboek houdt in dat erfgenamen een overledene van rechtswege opvolgen in zijn rechten die voor overgang vatbaar zijn en in zijn bezit en houderschap. Een overeenkomst is aan te merken als een voor overgang vatbaar recht, tenzij in de wet anders is bepaald, of uit de overeenkomst voortvloeit dat dit niet voor overgang vatbaar is. 

In de wet is niet bepaald dat de overeenkomst tussen Microsoft en de man niet voor overgang vatbaar is. Dit is bijvoorbeeld wel het geval voor ‘hoogstpersoonlijke’ overeenkomsten, zoals een arbeidsovereenkomst. Uit de overeenkomst tussen Microsoft en de man vloeit ook niet voort dat deze niet voor overgang vatbaar is. Er is in de overeenkomst geen beding hierover opgenomen en tevens blijkt niet uit de strekking van de overeenkomst dat het een (te) persoonlijke karakter heeft om over te kunnen gaan. De overeenkomst heeft namelijk als strekking dat het de consument het recht geeft op diensten zoals e-mailen, opslaan van documenten en dergelijke. Doordat de uitzonderingen op de ‘saisine-regel’ niet van toepassing zijn in deze situatie, is de overeenkomst aan te merken als een voor overgang vatbaar recht.

Doordat er in Nederland geen regeling met betrekking tot digitale nalatenschappen is, zoekt de rechtbank Amsterdam aansluiting bij twee eerdere arresten van de hoogste Duitse rechter, het Bundesgerichtshof (BGH). In Duitsland is de ‘saisine-regel’ van toepassing en ontbreekt een specifieke regeling met betrekking tot digitale nalatenschappen, waardoor de Nederlandse en Duitse juridische situatie vergelijkbaar zijn. In het eerste arrest was het BGH van oordeel dat er geen onderscheid noodzakelijk is tussen vermogens- en hoogstpersoonlijke inhoud, doordat fysieke dagboeken en brieven ook vererven. Het BGH oordeelt verder dat belangen van derden of de AVG niet in een andere beoordeling resulteren. De online contacten van een persoon op een sociaal netwerk dienen tijdens het leven van deze persoon al rekening te houden dat derden toegang kunnen verkrijgen tot het account. Deze toegang kan verkregen worden door misbruik, of door toestemming van de persoon. Indien deze persoon vervolgens overlijdt dienen de online contacten rekening te houden met de overeenkomst die vererfd wordt. In het tweede arrest van het BGH, beslist het BGH dat de erfgenaam op dezelfde wijze toegang moet hebben tot het account en het account op dezelfde wijze moet kunnen gebruiken als de overledene.

De rechtbank Amsterdam komt uiteindelijk ook tot het oordeel dat bij het overlijden van de Amsterdammer de rechten uit de overeenkomst met Microsoft integraal zijn overgegaan op de erfgenamen. Microsoft moet daarom de erfgenamen toegang verschaffen tot het account van de overleden man.

Vindt u dit een interessant onderwerp en wilt u hier meer over lezen? Klik dan hier voor meer informatie.

Beeld: Torsten Dettlaff via pexels.com.

Reacties uitgeschakeld voor Hebben erfgenamen toegang tot de digitale accounts van een overledene?